Linux disk doldu: dosya silmeden önce yapılacak kontroller

Disk doluluğu yeni kayıtların yazılamamasına, veritabanı hatalarına ve servislerin durmasına neden olabilir. İlk adım rastgele dosya silmek değil, hangi dosya sisteminin ve hangi kaynak türünün dolduğunu belirlemektir.

Konuyu doğru anlayın

Sunucuda birden fazla disk bölümü bulunabilir; kök bölümün dolması başka diskte alan olduğu hâlde sorun yaratabilir. Inode tükenmesi de boş kapasite görünürken dosya oluşturmayı engelleyebilir. Silinmiş ama süreç tarafından açık tutulan dosyalar ise alanın hemen geri gelmemesine yol açabilir.

Başlamadan önce

İlk olarak sorunun başladığı zamanı, son değişikliği ve etkilenen hizmeti not edin. Sunucunun konsol erişimini ve güncel yedeğini hazır tutun. İnceleme sırasında tek değişkeni değiştirerek ilerleyin; çalışan servisleri gereksiz yere yeniden başlatmak, asıl nedenin izini kaybettirebilir.

Adım adım uygulama

1. Dosya sistemlerini inceleyin

   df -h ile kullanım ve bağlama noktalarını, df -i ile inode durumunu okuyun. Sorunun kapasite, dosya sayısı veya yanlış dolan bölüm olup olmadığını ayırın.

2. Büyüyen dizini bulun

   Gerekli yetkiyle du -xhd1 /var gibi sınırlı bir inceleme kullanın; gerçek hedef dizini seçin. Büyük taramalar üretim diskini yorabileceğinden kapsamı aşamalı daraltın.

3. Verinin sahibini belirleyin

   Yedek, önbellek, veritabanı, posta veya günlük dosyasının hangi uygulamaya ait olduğunu öğrenin. Veritabanı veri dosyalarını yer açmak için elle kaldırmayın.

4. Güvenli alan açma yöntemini seçin

   Doğrulanmış arşivleri bağımsız depolamaya taşıma, uygulamanın önbellek temizliği veya desteklenen günlük döndürme yöntemini değerlendirin. Saklama yükümlülüğü olan verileri kontrolsüz silmeyin.

5. Tekrar büyümeyi önleyin

   Günlük saklama süresi, yedek sayısı ve geçici dosya temizliğini düzenleyin. Gerçek veri ihtiyacı yüksekse disk büyütme işlemini dosya sistemi desteği ve yedek planıyla birlikte uygulayın.

Sık karşılaşılan durumlar

• Dosya silindiği hâlde alan açılmıyorsa açık dosya tanıtıcılarını ve doğru bölümde işlem yapıp yapmadığınızı araştırın. Üretim servisini yalnızca alan açmak için sebepsiz yeniden başlatmayın.
• Kök diskte yer açarken paket veritabanı, sistem dosyaları veya erişim anahtarlarına dokunmayın. Dosya adından tahmin ederek toplu silme komutu çalıştırmak veri kaybına neden olabilir.

Sık sorulan sorular

Disk yüzdesi ne olunca müdahale etmeliyim?

Tek eşik yerine büyüme hızını ve ihtiyaç duyulan çalışma alanını izleyin. Hızla büyüyen bir veritabanında aynı boş alan, sabit arşive göre daha kısa süre yeter.

Yedekleri silmek en hızlı çözüm mü?

Kurtarma kabiliyetini kaybetmeyin. Önce yedeklerin doğrulanmış bağımsız kopyasını ve saklama planını kontrol edin; geçici alan açmayı kalıcı çözümle birlikte planlayın.

İşlem sonrası kontrol

Disk ve inode kullanımını yeniden ölçün. Hatalı servislerin yazma işlemini, yeni günlük kaydını ve veritabanını kontrol edin; doluluk alarmını ve büyüme takibini etkinleştirin.

İlgili rehberler

• Disk alanı ve inode limiti: doluluk nasıl çözülür?
• Sunucu yedeği snapshot ve 3-2-1 yaklaşımı

Teknik kaynak

Resmî ürün belgeleri

RİOCH Bilgi Bankası • Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026. Arayüz adları ve kullanılabilir özellikler hizmetinize ve yazılım sürümüne göre değişebilir.